NASA Astronotunun ISS’ten Erken Dönüş Sebepleri Açıklandı
NASA’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) görev alan deneyimli astronot Mike Fincke, görev süresi içinde ciddi bir sağlık sorunu yaşadı. Fincke, bu konuda yaptığı açıklamada, yörüngedeki faaliyetleri sırasında acil müdahale gerektiren bir durumla karşılaştığını duyurdu. 58 yaşındaki astronot, ekip arkadaşlarının hızlı ve etkili tepkisi ve NASA’nın uçuş cerrahlarının sağladığı yönlendirme sayesinde durumu kısa sürede stabilize etme fırsatı buldu. Bu gelişmeler, SpaceX’in Crew-11 görev ekibinin planlanan tarihten önce Dünya’ya dönmesine neden oldu.
Fincke, yaptığı açıklamada yaşanan durumun bir acil tahliye olmadığını özellikle vurgularken, NASA’nın yapılan detaylı değerlendirme sonucunda en güvenli kararın erken dönüş olduğunu belirttiğini ifade etti. ISS’te bulunan tıbbi ekipmanların temel acil müdahaleler için yeterli olduğunu belirtmesine rağmen, ileri düzey görüntüleme sistemlerinin bulunmaması, karar sürecinde önemli bir etken oldu. Bu kapsamda Crew-11 ekibi, gelişmiş tanı yöntemlerinden yararlanmak amacıyla Dünya’ya dönüş planını öne çekme kararı aldı.
7 Ocak 2023 tarihine gelindiğinde NASA, Mike Fincke ile astronot Zena Cardman’ın birlikte gerçekleştirmesi planlanan uzay yürüyüşünü iptal etti. Bu gelişme, istasyonda olağan dışı bir durumun yaşandığına dair ilk resmi işaret olarak değerlendirildi. Ardından NASA yönetimi, dört kişilik mürettebatın SpaceX’e ait Dragon kapsülüyle geri dönmesine karar verdi. Kapsül, 15 Ocak’ta San Diego açıklarına başarılı bir iniş yaptı.
Fincke, sağlık durumu hakkında ayrıntılı bilgi vermekten kaçınsa da yaşanan olayın ciddiyeti, NASA yöneticilerinin hızlı bir planlama sürecine girmesini zorunlu kıldı. NASA’nın yeni yöneticisi Jared Isaacman’ın da sürece doğrudan dahil olduğu bildirildi. Uzay istasyonunda acil durumlara müdahale edebilecek donanım bulunsa da, kapsamlı bir teşhis için Dünya’daki sağlık altyapısının tercih edilmesi gerektiği vurgulandı. Bu durum, NASA’nın tarihinde ilk kez bir insanlı uzay görevine sağlık gerekçesiyle erken son verme anlamına geliyor.
Fincke, açıklamasında Expedition 74 ekibine teşekkür ederek Zena Cardman, Kimiya Yui, Oleg Platonov, Chris Williams, Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev’in profesyonel yaklaşımlarının sürecin olumlu ilerlemesinde etkili olduğunu dile getirdi. Ayrıca SpaceX ekibine ve San Diego’daki Scripps Memorial Hospital La Jolla’daki sağlık çalışanlarına da minnettarlığını iletti. Fincke, şu anda Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nde standart uçuş sonrası rehabilitasyon programına devam ettiğini ve sağlık durumunun iyi olduğunu aktardı.
Uzay görevlerinde teknik arızalar veya çeşitli hava koşulları gibi nedenlerle zaman zaman yeniden planlamalar yapılabiliyor. Ancak sağlık nedenli bir erken dönüş kararı oldukça nadir görülüyor. Uzun süreli mikro yerçekimi ortamlarının insan vücudu üzerindeki etkileri ise hâlâ bilimsel araştırmaların önemli bir konusu. Kas ve kemik yoğunluğu kaybı, kardiyovasküler sistemdeki değişiklikler ve bağışıklık sisteminin etkileri gibi faktörler sürekli olarak inceleniyor. Bunun yanı sıra NASA, gelecekteki Ay ve Mars görevleri için daha gelişmiş uzay tıbbı sistemleri üzerinde çalışmalar yürütmekte.