Artemis II Fırlatması Ertelendi: SLS Sorunu Açıklandı
NASA’nın Ay programı Artemis çerçevesinde gerçekleştirmeyi planladığı Artemis II görevi, tekrar ertelendi. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), bu gecikmenin nedenini Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketinin üst kademesindeki helyum akışında tespit edilen bir teknik aksaklık olarak açıkladı. Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’ndeki fırlatma rampasında bulunan büyük roketin, gerekli inceleme ve düzeltme işlemleri için Araç Montaj Binası’na (VAB) geri götürülmesi kararı alındı. Bu gelişmeyle birlikte, daha önce 6 Mart olarak belirlenen fırlatma tarihi iptal edildi ve görev tarihinin en erken Nisan 2026’ya ertelendiği duyuruldu.
Geçtiğimiz hafta sonu gerçekleştirilen ikinci “wet dress rehearsal” yani yakıt doldurma provası sırasında mühendisler, roketin üst kademesine iletilen helyum gazının akışındaki beklenmedik bir sorunu tespit etti. Helyum, roket sistemlerinde yakıt tanklarının basınçlandırılması ve güvenli akışın sağlanması açısından kritik bir rol üstleniyor. Bu nedenle, herhangi bir teknik aksaklık ciddi bir analiz ve inceleme gerektiriyor. NASA mühendisleri, sorunun kökenini net bir şekilde belirlemek ve kalıcı bir çözüm geliştirmek için roketi fırlatma rampasından yaklaşık 6,5 kilometre uzaktaki montaj tesisine geri taşıma kararı aldı. Söz konusu taşıma işleminin bugünkü gün içinde yapılması planlanıyor.
Artemis II Görevinin Önemi
Artemis II, yaklaşık yarım asır sonra astronotları Ay yörüngesine götürecek olan ilk insanlı görev olarak büyük bir öneme sahiptir. Görevde NASA astronotları Victor Glover, Reid Wiseman ve Christina Koch’a Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen eşlik edecek. Dört kişilik mürettebat, Orion uzay aracının sistemlerini Ay çevresinde detaylı bir şekilde test edecek. Bu uçuşun başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi, bir sonraki aşama olan Artemis III için teknik doğrulama sağlanacağı anlamına geliyor. Artemis III ile Ay yüzeyine insan göndermeyi hedefliyor.
NASA, ilk olarak 8 Şubat tarihini fırlatma günü olarak belirlemişti. Ancak, ilk yakıt provasında ortaya çıkan bir başka teknik sorun, takvimin şubat ayından mart ayına kaymasına neden oldu. Mart ayı için belirlenen tarih de son gelişmelerle birlikte geçerliliğini yitirdi. Kurumdan yapılan açıklamada, roketin hızlı bir şekilde montaj binasına geri alınmasının, veri analizleri ve onarım sürecinin planlandığı gibi ilerlemesi durumunda Nisan ayındaki fırlatma penceresinin korunmasına yardımcı olabileceği vurgulandı.
Artemis II Mürettebatının Durumu
Artemis II mürettebatı, son gelişmelerin ardından karantina sürecini tamamlayarak Houston, Teksas’taki NASA tesisine geçiş yaptı. Astronotların sağlık ve hazırlık süreçleri planlandığı şekilde devam etmekte. Ayrıca, görev simülasyonları ve uçuş senaryolarına yönelik eğitimler de sürdürülüyor. Yaklaşık 10 gün sürecek olan uçuş boyunca Orion kapsülü, Ay’ın etrafında serbest dönüş yörüngesi izleyerek Dünya’ya dönecek.
Artemis programı, NASA’nın uzun vadeli derin uzay hedefleri açısından da önemli bir aşama teşkil ediyor. SLS roketi, şimdiye kadar geliştirilen en güçlü roket sistemlerinden biri olarak tanımlanıyor. Ancak, karmaşık mühendislik yapısı ve entegrasyon süreçleri nedeniyle zaman zaman takvim güncellemeleri yapmak zorunda kalıyorlar. Gecikmeler kamuoyunda eleştirilere neden olsa da, insanlı uzay uçuşlarında güvenliğin en öncelikli kriter olduğu unutulmamalıdır.
NASA, görev başladığında kamuoyunun uçuşu adım adım takip edebilmesi için kapsamlı yayın planları hazırlıyor. Kurum, kısa süre önce paylaştığı bir videoda, Artemis II’nin kalkıştan Dünya’ya dönüşüne kadar izleyeceği rotayı ve kritik manevraları ayrıntılı bir şekilde anlattı. Bunun yanı sıra, görev, ABD ile Kanada arasındaki uzay iş birliğinin somut bir örneğini teşkil ediyor. Önümüzdeki haftalarda yapılacak olan teknik değerlendirmeler, Artemis II’nin kesin fırlatma takvimini netleştirecek.